Ondanks de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt neemt de werkloosheid onder jongeren toe. Volgens recente cijfers is ongeveer 9% van de Nederlandse beroepsbevolking tussen de 15 en 25 jaar werkloos. Dat is opvallend, want de totale werkloosheid in Nederland ligt met 4,2% aanzienlijk lager.
Hoe kan het zijn dat jongeren moeilijker aan werk komen, terwijl werkgevers tegelijkertijd aangeven personeel tekort te komen?
Jongeren zijn vaak als eerste aan de beurt
Historisch gezien zijn jongeren gevoeliger voor veranderingen op de arbeidsmarkt. Zij zijn vaker afhankelijk van nieuwe vacatures, tijdelijke contracten, bijbanen en startersfuncties. Wanneer organisaties voorzichtiger worden met aannemen, merken jongeren dat vaker als eerste.
Werkgevers kiezen in economisch onzekere tijden eerder voor het behouden van ervaren medewerkers dan voor het aannemen en begeleiden van starters. Daardoor neemt het aantal instroom mogelijkheden af, terwijl juist die eerste baan essentieel is om werkervaring op te doen.
Minder junior vacatures door AI
Afgelopen maandag hebben wij een blog gepost over de keerzijde van AI. AI brengt uiteraard veel voordelen met zich mee, maar het heeft ook invloed op de mentale belasting van medewerkers. Dat niet alleen, generatieve AI speelt ook een rol bij de werkloosheid onder jongeren. Werkzaamheden zoals rapportages opstellen, informatie samenvatten, analyses maken of teksten schrijven kunnen steeds vaker deels worden ondersteund door AI. Hierdoor verdwijnen niet direct volledige banen, maar verandert wel de inhoud van instapfuncties.
Onderzoekers zien dat juist in functies die sterk blootstaan aan AI het aantal vacatures en het aantal werkzame jongeren is afgenomen. Tegelijkertijd benadrukken zij dat het nog te vroeg is om te concluderen hoe groot het structurele effect van AI uiteindelijk zal zijn.
Hogere eisen aan starters
Daarnaast stellen werkgevers steeds vaker hogere eisen aan nieuwe medewerkers. Werkervaring, digitale vaardigheden, en direct inzetbaar wegen sterk mee in de selectieprocedure. Voor starters ontstaat hierdoor soms een lastig dilemma: ervaring is nodig om aangenomen te worden, maar zonder baan is het moeilijk om die ervaring op te bouwen.
Dit fenomeen wordt door arbeidsmarktdeskundigen ook wel een “ervaringskloof” genoemd. Wanneer het aantal instapfuncties afneemt, wordt het lastiger om nieuwe generaties werknemers op te leiden voor toekomstige specialistische functies en leidinggevende rollen.
Wat betekent dit voor werkgevers?
Voor werkgevers is deze ontwikkeling relevant. Op korte termijn kan het aantrekkelijk zijn om uitsluitend te zoeken naar ervaren krachten. Op langere termijn kan dit echter leiden tot een tekort aan talent dat door kan groeien binnen de organisatie.
Bij Fender HR Advies vinden wij het essentieel om te blijven investeren in juniorfuncties. Op deze manier bieden we niet alleen ruimte aan starters, maar dragen we ook bij aan een gezonde arbeidsmarkt. Ben jij een startende HR-professional met je diploma op zak? Solliciteer dan direct op onze functie van Junior HR-consultant via deze link.
Concluderend
De stijgende jeugdwerkloosheid kent waarschijnlijk niet één oorzaak. Economische onzekerheid, hogere eisen aan starters, minder juniorvacatures en de opkomst van AI lijken gezamenlijk invloed te hebben op de kansen van jongeren op de arbeidsmarkt.
Voor werkgevers ligt de uitdaging in het vinden van de juiste balans: efficiënt omgaan met nieuwe technologieën én blijven investeren in de ontwikkeling van jong talent. Want hoe krap de arbeidsmarkt vandaag ook is, de ervaren medewerkers van morgen beginnen allemaal als starter.
Bronnen:
https://www.nji.nl/databanken/cijfers/cijfers-over-jeugdwerkloosheid
https://www.pwc.nl/nl/actueel-publicaties/assets/pdfs/minder-banen-voor-jongeren.pdf